powrót

Michał Choromański

Urodził się w Elizawetgradzie (dzisiejsza Ukraina) w 1904 roku. Jego ojciec, biolog Konstanty Choromański, zginął podczas I wojny światowej. W celu utrzymania matki i siostry Choromański pracował m.in. jako korepetytor, nauczyciel rysunku, dziennikarz i pomocnik piekarza. W młodym wieku zapadł na gruźlicę kości i gruźlicę płuc i rozpoczął trwającą wiele lat wędrówkę po szpitalach i sanatoriach. W 1924 roku przyjechał do Polski. Studiował pedagogikę i psychologię. W 1931 roku wydał pierwszą powieść „Biali bracia”, która zdobyła uznanie środowiska literackiego. Kolejne książki: „Zazdrość i medycyna”, „Opowiadania dwuznaczne” i „Skandal w Wesołych Bagniskach” uczyniły go jednym z najpopularniejszych pisarzy lat 30. W tym czasie zamieszkał w Konstancinie w willi „Marysieńka”. Bywał także często w Zakopanem gdzie nawiązał kontakt m. in. z Tadeuszem Dołęgą-Mostowiczem i Witkacym (zachowało się kilka wykonanych jego ręką portretów Choromańskiego). Na początku okupacji poślubił tancerkę i choreografkę Ruth Sorel. Ze względu na jej żydowskie pochodzenie małżeństwo zmuszone było opuścić Polskę w 1940 roku. Choromański spędził siedemnaście lat na emigracji – najpierw w Brazylii, potem w Kanadzie. W Montrealu Ruth prowadziła szkołę baletową, Choromański cierpiał jednak na niemoc twórczą. Chorował na depresję i bezsenność, uzależnił się też od leków. Po powrocie do kraju w 1957 roku zaczął pracować ze zdwojoną siłą. Niemalże co roku wydawał nową powieść, nie spotykał się jednak z zainteresowaniem krytyków. Zmarł nagle w 1972 roku w szpitalu w Konstancinie.

Marysieńka

Willę zaprojektował dla siebie architekt Henryk Julian Gay, wnuk wybitnego architekta XIX-wiecznego Jakuba Gaya...

»