powrót

Znicz

adres obiektu: Konstancin-Jeziorna Skolimów, Moniuszki 13
data powstania: 1906
autor: Tadeusz Zieliński (?)

Budynek usytuowany na południe od Jeziorki, na terenie Chylic. Na działce, w jej części północnej, znajduje się drugi dom mieszkalny.

Willa została wzniesiona dla Mieczysława i Marii Maszkowskich. Budynek w latach 1906–1916 mieścił szkołę dra Maszkowskiego. Autor projektu budynku jest nieznany, choć często przypisuje się go architektowi Tadeuszowi Zielińskiemu. Szkoła zajmowała także sąsiadujący piętrowy budynek. Po odzyskaniu niepodległości, od 1918 w willi mieścił się Dom Ozdrowieńców dla żołnierzy Wojska Polskiego. W latach 20. XX w. willa funkcjonowała pod nazwą „Znicz”, w tym czasie, pragnąc uczynić weń szkołę powszechną i mieszkania dla pracowników, nieruchomość nabył wójt Skolimowa, Herman Paulinek. Na piętrze zorganizowano klasy. Po wojnie mieszkał tu kierownik szkoły Leonard Klimczak, a od 1940 woźny Władysław Makulski z rodziną. Córka państwa Makulskich mieszkała w wilii jeszcze do 2011 r. W latach 50. XX wieku prowadzono w willi przedszkole, a od lat 60. ponownie szkołę. Pod koniec XX wieku budynek stał się lokalem kwaterunkowym, co oczywiście niekorzystnie wpłynęło na jego stan zachowania. Latem 2011 r. wykwaterowano wszystkich mieszkańców, a budynek zabezpieczono. W tej chwili stoi pusty i czeka na nowego właściciela.

Dawna willa „Znicz” to budynek eklektyczny z elementami neogotyku, murowany z cegły, tynkowany na planie dwóch dwutraktowych prostokątów, z prostopadłym skrzydłem od strony wschodniej. Bryła budynku jest rozczłonkowana, w części zachodniej podpiwniczona, dwukondygnacyjna, zamknięta po stronie wschodniej dachem naczółkowym z lukarną, a po stronie zachodniej czterospadowym. Elewacje zwieńczone gzymsem koronującym. Na elewacji północnej, na ścianie szczytowej, ganek z zabudowanymi otworami z dekoracją w formie łuków ostrych w partii przyziemia. Na ganku taras z prowadzącymi do budynku drzwiami w ryzalicie zwieńczonym łukiem odcinkowym nadwieszonym z tarczą z orłem w koronie umieszczoną nad gankiem od 1906 r., która przetrwała do dziś. Elewacja południowa sześcioosiowa z ryzalitem w partii cokołu na pierwszej osi, w osi drugiej lukarna, natomiast w osi czwartej znajduje się wejście ogrodowe, flankowane oknami. Stolarka okienna w większości zachowana oryginalna, skrzynkowa.

Budynek pomimo faktu, ze został nieznacznie przekształcony, na skutek braku bieżących remontów znajduje się obecnie w złym stanie i jest wystawiony na sprzedaż.

Budynek znajduje się w gminnej ewidencji zabytków.

Literatura:
Świątek T.W., Konstancin. Śladami ludzi i zabytków, Pruszków 2007
Świątek T.W., Konstancin. Wędrówka śladami ludzi i zabytków, Warszawa 1995
Karta ewidencyjna, K. Trojanek, 2011, archiwum WUOZ

Oprac: Anna Gola i Michał Krasucki