powrót

Józefa Jaxa-Bąkowska

Poetka, nowelistka, publicystka. Pisała najczęściej pod pseudonimem „Szczęsna”. Urodziła się w 1861 r. we Wrocławiu, jako córka powstańca 1831 roku, Wojciecha Cybulskiego, profesora literatur słowiańskich na Uniwersytecie Wrocławskim i Józefy z Machczyńskich. Ukończyła żeńskie seminarium nauczycielskie w Krakowie, a następnie, w latach 1882–1883 studiowała literaturę niemiecką i estetykę w Dreźnie. W latach 1893–1894 pracowała jako nauczycielka języków i historii w domach magnackich w Odessie. W 1895 roku wyszła za Ludwika Jaxę-Bąkowskiego i na stałe zamieszkała w Warszawie. W latach 1896–1901 była redaktorką naczelną popularnego tygodnika kobiecego „Bluszcz” a następnie, w latach 1903-1905 tygodnika ilustrowanego "Dobra Gospodyni". Propagowała emancypację kobiet, prowadziła akcje społeczne, np. kursy dokształcające dla ziemianek, pracownic biurowych i telefonistek. Była przewodniczącą towarzystwa opieki nad sierotami i dziećmi z patologicznych rodzin. Brała czynny udział w życiu literackim, przyjaźniła się np. z Deotymą. Była autorką tomu wierszy i zbioru prozy poetyckiej pt. „Przelotne chmury”, a także licznych artykułów w prasie m.in. w „Bluszczu” i „Dobrej Gospodyni”. Zmarła 24 lutego 1933 roku w Warszawie.

Na początku XX wieku nabyła wraz z mężem konstanciński pensjonat „Gryf”. Często gościła w nim inne działaczki ruchu kobiecego, społeczników i ludzi pióra. Bywali tu m.in. Walery Przyborowski, historyk i powieściopisarz oraz Stefan Krzywoszewski, redaktor i wydawca tygodnika "Świat".