powrót

Palowie

Polska linia Palów (Pahlów) wywodzi się prawdopodobnie z północnych Niemiec. Około 1800 r. rodzina osiadła w Kole, w Wielkopolsce, następnie przeprowadziła się do Włocławka, skąd w 1907 r. przeniosła się na stałe do Warszawy.

Nazwisko pisano z tzw. „h” niemym, natomiast w nazwie firmy używane było wyłącznie w pisowni polskiej.

W 1908 r. Ferdynand Adolf Pahl odkupił na Pradze małą wytwórnię pasty do obuwia, która od tej pory była znana jako Fabryka Przetworów Chemicznych F.A. Pal „Dobrolin”. W czasie I wojny światowej fabryka została skonfiskowana przez Niemców. Od 1921 r. funkcjonowała jako spółka rodzinna. W 1927 fabryka została przeniesiona do nowych budynków przy ul. Wolskiej. Produkowano tam m.in. kilka rodzajów past do butów i podłóg, proszek do prania oraz inne artykuły chemii gospodarczej. Firma rozwijała się bardzo dynamicznie i w krótkim czasie zdominowała krajowy rynek.

We wrześniu 1939 r. Gustaw Pal włączył się w obronę Warszawy, m.in. podpalając beczki z terpentyną od strony Woli, co na dłuższy czas zatrzymało natarcie niemieckich czołgów. Po pacyfikacji powstania w 1944 r., dzięki jego zabiegom, ocalone zostały osoby zatrudnione w fabryce.

Po wojnie zakłady zostały ponownie uruchomione. Rodzina Palów łożyła też wysokie sumy na odbudowę stolicy, dotacje dla szkół, sierocińców i domów opieki. W 1949 r. fabryka została przejęta przez państwo, które zdecydowało o zaprzestaniu dotychczasowej produkcji. Obecnie gmachy dawnego „Dobrolinu” nie istnieją, na ich miejscu stoi osiedle mieszkaniowe.

W latach 30. Palowie nabyli w Konstancinie pensjonat „Szwajcarka”, wybudowany pierwotnie dla hrabiny Dąmbskiej. Bywali tutaj razem z rodzinami, przemieszkując w pokojach swojej willi. W 1945 r. pensjonat został przejęty przez urząd gminy i objęty kwaterunkiem.
 

Szwajcarka

„Szwajcarka” jest jedną z najstarszych willi konstancińskich. Zaprojektowana przez Józefa Piusa Dziekońskiego, wybudowana przez firmę Władysława Czosnowskiego, powstała dla Józefy z Iwaszkiewiczów hr. Dąmbskiej,..

»