powrót

Este

adres obiektu: Konstancin-Jeziorna, Batorego 19
data powstania: 1905 r.
autor: Mikołaj Tołwiński

Wczesnomodernistyczny budynek z elementami secesji wzniósł w 1905 r. dla siebie i swojej rodziny architekt Mikołaj Tołwiński (1857–1924). Po jego śmierci willę odziedziczył jego syn Tadeusz, profesor Katedry Budowy Miasta oraz dziekan Wydziału Architektury Politechniki Warszawskiej. W latach 1937-1939 oraz 1943-1945 willa pełniła funkcję pensjonatu. Po roku 1945 nieruchomość przeszła na rzecz Skarbu Państwa. Od początku lat 80. XX wieku znajduje się w rękach prywatnych właścicieli.


Este, 2015 r. Zdjęcie Michał Krasucki

„Este” to budynek murowany z cegły, otynkowany, dwukondygnacyjny z mieszkalnym poddaszem, podpiwniczony, posadowiony na nieregularnym planie, pokryty dachem mansardowym z oryginalnie zachowaną ceramiczną dachówką. Bryła budynku jest rozczłonkowana i nieregularna, z dominującą trzykondygnacyjną wieżą z wykuszem. Wygląd oraz detal poszczególnych elewacji jest zróżnicowany. Najciekawiej prezentuje się elewacja frontowa, czyli południowo-zachodnia. Parterowa cześć elewacji poprzedzona jest czterokolumnowym gankiem, z miękkim, falistym szczytem ozdobionym gzymsem spływającym na konsole w kształcie skrzydeł. Poniżej gzymsu, w szczycie widnieje nazwa willi. Portyk flankowany jest wykuszami, natomiast pod portykiem znajduje się taras, do którego prowadzą dwubiegowe schody. W narożach ganku umieszczono ciekawe edykule z dekoracją w kształcie głów faunów. Elewacja tylna ma trójboczny ryzalit z niszą oraz tarasem na drugiej kondygnacji. Wewnątrz budynku zachowały się antykizujące konsole w pokoju na parterze oraz sklepienia kolebkowe z lunetami w piwnicy.

Budynek od początku lat 80. XX wieku przeszedł liczne prace konserwatorskie i restauratorskie, jednak został przekształcony w niewielkim stopniu, a wszystkie prace wykonane zostały zgodnie ze sztuką konserwatorską. Elewacje wraz z wystrojem sztukatorskim zostały zachowane w oryginalnej formie. Stolarka okienna i drzwiowa została całkowicie wymieniona z zachowaniem oryginalnych materiałów i podziałów.

Budynek indywidualnie wpisany do rejestru decyzją z 26.03.2009 pod nr. A-850.

Literatura:
Świątek T.W., Konstancin. Śladami ludzi i zabytków, Pruszków 2007

Oprac: Anna Gola i Michał Krasucki