powrót

Brzozy

adres obiektu: Konstancin-Jeziorna, Batorego 30
data powstania: po 1935 r.
autor: Edward Zachariasz Eber (?)

Willa powstała po 1935 r. dla rodziny Fajansów. Nie znamy autora projektu, ale zwyczajowo autorstwo przypisuje się Edwardowi Zachariaszowi Eberowi, projektantowi takich warszawskich obiektów, jak kino „Palladium”, budynek dawnego Instytutu Nauk Judaistycznych i Głównej Biblioteki Judaistycznej – obecnie Żydowskiego Instytutu Historycznego.

Modernistyczna willa miała prostą, funkcjonalistyczną formę. Dwukondygnacyjna, murowana z cegły i otynkowana otrzymała kubistyczną, dość regularną bryłę z płaskim dachem, w której wyróżniała się wyższa „wieża” mieszcząca klatkę schodową i półkolisty narożnik. W narożniku architekt wprowadził wysokie na dwie kondygnacje, ćwierćkoliste okno.

Budynek był wpisany do rejestru. W 1995 r. ówczesny generalny konserwator zabytków, Tadeusz Zielniewicz, ulegając naciskom właściciela, zgodził się na wykreślenie jej z rejestru i wyburzenie. Stało się tak, pomimo protestów lokalnych środowisk, w tym m.in. Towarzystwa Miłośników Piękna i Zabytków Konstancina. Po przeprowadzeniu procedury wykreślenia z rejestru zabytków ówczesna właścicielka, rozebrała obiekt, a na jego miejscu w kilkanaście miesięcy później wzniosła nową rezydencję. Zakończyła się tym samym prawie 60-letnia historia willi „Brzozy”. Wydarzenie to zapoczątkowało całą serię wyburzeń i zniszczeń konstancińskich willi.

Literatura:
Świątek T.W., Konstancin. Śladami ludzi i zabytków, Pruszków 2007
Świątek T.W., Konstancin. Wędrówka śladami ludzi i zabytków, Warszawa 1995
Lachowski T., Był sobie Konstancin, Warszawa 2007

Oprac: Anna Gola i Michał Krasucki

Fajansowie

Rodzina pochodzenia żydowskiego. Wywodzili się z Sieradza, skąd częściowo przenieśli się do Warszawy w połowie XIX wieku. Pierwszym ze znanych przedstawicieli tej rodziny był Maksymilian Fajans

»