powrót

Gryf

Adres obiektu: Konstancin-Jeziorna, ul. Sobieskiego 13
Data powstania: ok.1905 r.
Autor projektu: Bronisław Czosnowski

Willa powstała ok. 1905 r. na zlecenie Władysława Czosnowskiego, prawdopodobnie według projektu jego brata Bronisława Colonna-Czosnowskiego. Czosnowscy prowadzili w Warszawie Biuro Architektoniczno-Budowlane.


Gryf nna pocztówce z początku XX w. ze zbiorów Elżbiety Biały

W 1905 r. świeżo wzniesiony budynek stał się własnością rodziny Jaxa-Bąkowskich. Ludwik Jaxa-Bąkowski był lekarzem zaś jego żona Józefa z Cybulskich (1861-1933) była poetką, nowelistką i wieloletnią redaktorką popularnych pism kobiecych „Dobra Gospodyni” i „Bluszcz”. W tym czasie willa, pełniąca funkcję pensjonatu, stała się miejscem pobytu licznego grona pisarzy i publicystów, a także społeczników, m.in. aktywnej działaczki ruchu kobiecego Pauliny Kuczalskiej-Reinschmidtowej, pisarza Walerego Przyborowskiego, Jadwigi Sikorskiej – założycielki Gimnazjum Żeńskiego im. Królowej Jadwigi, oraz dr Ludwika Andersa, społecznika i ordynatora Szpitala Dziecięcego w Warszawie.

W 1926 r. willę kupili dr med. Zygmunt i Maria z Chiżów Rawicz-Boczkowscy, a następnie sprzedano ją w 1937 r. mecenasowi Władysławowi Kędzierskiemu. W okresie wojennym przechodzi przez ręce jeszcze kilku właścicieli. Potem jej część stała się własnością Skarbu Państwa.Do lat 80. mieścił się tu dom dziecka.


Gryf, 2007 r. Zdjęcie Tomasz Myśluk

Willa nawiązuje do architektury niemieckich pensjonatów spotykanych do dziś w uzdrowiskach sudeckich w Polanicy (dawne Bad Altheide), Dusznikach (Bad Reinerz) i Kudowie (Bad Kudova). Jest to potężny i przestrzenny dwukondygnacyjny budynek o zwartej bryle, którego trzy elewacje rozbite są przez usytuowane na osi ryzality ze szczytami z muru pruskiego, nakryte osobnymi daszkami. Obiekt zdobi wieloboczna narożna wieżyczka zwieńczona stromym hełmem.